NTR


PREMtime staat vandaag bij het Vecht College in Breukelen. Steeds meer leerkrachten hebben last van een burn out. Wat is er mis met ons onderwijs dat steeds meer mensen letterlijk opgebrand raken. En wat kunnen we er aan doen?
Prem praat er over met de rector en leraren van het Vecht College en Wilmar Schaufeli, hoogleraar Organisatiepsychologie en Klinische Psychologie aan de Universiteit van Utrecht.

PREMtime 25 oktober 2011

Reacties

  1. Burn-out is vaak het gevolg van langdurige (chronische) stress. Je hebt last van langdurige stress als je omgeving meer van je vraagt dan je aan kunt (prof. Ad Vingerhoets, UvT).

    Natuurlijk is het verstandig om de oorzaken van je stress weg te nemen. Als je teveel op je bordje krijgt, zul je keuzes moeten maken,zowel in je werk als privé.

    Helaas is het niet altijd mogelijk om iets aan de oorzaken te doen, bijvoorbeeld omdat je er te weinig invloed op hebt. Wat is het dan heerlijk om er met wat meer ontspanning mee om te kunnen gaan. Dat kan door je draagkracht te vergroten.

    Daar kun je zelf iets aan doen. David Servan-Schreiber geeft daar in zijn boek “Uw brein als medicijn” een aantal tips voor. Een uittreksel van dit boek staat op http://www.ontspanningstraining.nl/inspiratie.htm

    Tenslotte: de start is uitermate belangrijk: herken je de verschijnselen van stress ( en van een opkomende burn-out) zoals slecht slapen, niet kunnen concentreren, snel geïrriteerd en een opgejaagd gevoel, erken dan dat je een risico loopt en doe er wat aan!

    Hans van Os verzorgt trainingen stressreductie voor mensen in arbeidsintensieve beroepen zoals ondernemers, advocaten, accountants, docenten in het voortgezet onderwijs, sporters en mensen in de zorg. Maar ook voor studenten en particulieren.

    31 oktober 2011 10:09 redactie
  2. Ik wil graag reageren op onder andere de reactie van Jan Bakker.

    Ik vraag me af waarom u zo stellig reageert als u zelf niet de ervaring hebt met werken in het onderwijs (neem ik aan?).
    Ik denk altijd dat mensen die klagen dat andere het te makkelijk hebben zelf ontevreden zijn.
    Misschien moet u een baan in het onderwijs overwegen? Dan kunt u uitslapen en elke dag om half 4 naar huis.

    Overigens ben ik als docent van mening dat een positieve sfeer op het werk en in de klas je juist veel energie geven. En dat terwijl ik nu op zondagavond nog 2 S.O.’s in elkaar ga zetten.

    30 oktober 2011 22:03 Maria
  3. Hallo Prem
    Twee dagen geleden luisterde ik naar je programma op de radio, meestal geinteresseerd.
    Dit keer was ik verontwaardigd over de manier waarop je iemand in de ”hoek” zette door de opmerking ”dit is jaren 50, en spruitjeslucht”.
    Ik vond het altijd prettig dat je geen gebruik maakt van afgezaagde HOllandse cliché’s.
    Je vergeet dat in de jaren 50 keihard gewerkt is door de mensen die de 2e w.o. hadden overleefd en in Nederland zich inzetten voor de opbouw van hun land.
    Was jij al geboren in 1950?
    Ik ben van 1940 en kwam in 1950 naar Nederland,uit Indië waar we het Jappenkamp maar net hadden overleefd, was dus 10 jaar en heb duidelijk voordeel gehad van het feit dat mijn moeder “ér wàs voor haar kinderen” Thuis,bedoel ik dan , we hadden daardoor een stabiele basis, en dat was waar die man (bij jou aan de telefoon het over had).
    Ik zelf heb 26 jaar gewerkt, een baan aan huis, naast de kinderen, en was zodoende altijd thuis als ze van school kwamen, en vriendjes en vriendinnetjes meenamen (wiens moeder niet thuis was), en dan gezellig (ouderwets) theedrinken met iets lekkers en verhalen van school en over het leven in het algemeen aanhoren.
    Deze mentaliteit had niets te maken met ”spruitjeslucht” maar met keuzes maken in het leven. De verantwoordelijkheid nemen voor de opvoeding van kinderen, of te zorgen dat je ze niet kreeg.
    Begrijp je Prem?
    Zou fijn zijn als je één en ander recht zet in een volgend programma, want ik ga toch weer naar je luisteren.
    Groetjes van mij en verder succes toegewenst met je programma’s

    26 oktober 2011 11:56 Mw.H.K. van Aalst
  4. Ik heb een eenvoudige oplossing: besteed het geld dat nu gaat naar managers en consultants aan het verkleinen van de klassen. Dat zou de werkdruk flink doen afnemen en het werkplezier en de leeropbrengst doen toenemen!

    Beste meneer Bakker: u weet niet wat die leerkrachten in uw wijk achter die dichte gordijnen doen. Misschien/waarschijnlijk moeten zij hun lessen voorbereiden, nakijkwerk verrichten, vakliteratuur bijhouden, telefoneren met ouders en ga zo maar door… ‘t Is wel makkelijk om dat zo van een afstandje te beoordelen.

    25 oktober 2011 11:02 marieke
  5. Als leerkracht in het basisonderwijs wil ik reageren op bovenstaand onderwerp. Bij ons is het in het kader van passend onderwijs zo, dat steeds meer leerlingen die voorheen naar het speciaal onderwijs gingen, nu binnen het regulier onderwijs een plaats moeten krijgen. Behalve dat wij kinderen op school hebben van niveau vmbo tot wetenschappelijk onderwijs, komen er nu kinderen bij die een speciale aanpak behoeven met alle dossiervorming die daar nog bij hoort. Opvallend is, dat wij de lijn die op het BO wordt ingezet, niet altijd een goed vervolg krijgt in het voortgezet onderwijs. Daarnaast komen steeds meer ouders met opvoedkundige vragen en problemen op de basisschool terecht. Dit leidt tot overbelasting van leerkrachten, en het feit dat steeds meer ingezet wordt op aanleren en reguleren van gedrag en steeds minder toegekomen wordt aan de kerntaak, nl. kennis overbrengen en kinderen zich maximaal laten ontwikkelen.

    25 oktober 2011 10:58 redactie
  6. Ik werk zelf al 12 jaar op een mavo school in beverwijk en kan me niet voorstellen dat ik ooit een burnout krijg. Ik ben van mening dat als je gestressed raakt van het lesgeven en je andere taken je per definitie ongeschikt bent voor t onderwijs. Blijf dicht bij je leerlingen staan en alles komt goed

    25 oktober 2011 10:57 redactie
  7. Het probleem van een burn-out is terug te voeren naar eeuwige bezuinigingen binnen het onderwijs waardoor de klassen wederom groeien. Klassen van boven de 30 lln is weer normaal.m De klaslokalen zijn te klein waardoor soms tafeltjes en stoelen gezocht moet worden in andere lokalen of dan maar 3 lln aan een tafel i.p.v. 2. In 50 min. is het moeilijk om zoveel lln persoonlijke aandacht te geven. Soms denk ik na een les jammer die ll had ik eigenlijk even willen spreken. Hoezo frustratie. Overigens heb ik geen burn-out. Ik doe mijn werk met veel plezier maar gelukkig parttime! Monique

    25 oktober 2011 10:57 redactie
  8. 21 Oktober stond er in het Eindhovens Dagblad een brief van een natuurkundedocent die meent dat de lange en teveel versnipperde vakanties oorzaak zijn van de ongezonde werkdruk. Ik denk dat hij een punt heeft. De werkperiodes in hte onderwijs zijn tegenwoordig te kort en daardoor te hectisch. Drie vakanties per jaar – net als vroeger – lijkt mij beter: twee weken met kerstmis en met pasen of rond koninginnedag, en één grote vakantie van zes weken in de zomer.

    25 oktober 2011 10:56 redactie
  9. Ik hoor het programma over onderwijs.
    Ik ben de echtgenoot van een docente en merk dat er een enorme druk op haar rust. Ik zie eigenlijk dat er onder de oppervlakte een ouderprobleem heerst. Ouders hebben er geen idee van welke verantwoordelijkheid zij horen te hebben. Zij laten zoveel liggen aan diciplineren van hun kinderen en hebben er geen idee van, of eerder steken hun hoofd in het zand, en als er maar even iets is wat ze niet zind kloppen zij dikwijls agressief aan bij de docenten. Kijk nou eens naar de terreur van de mobieltjes op school: Ik zou zeggen verbieden!! Kijk eens naar de pesterijen!! Als ik eens meehelp zie ik het voor mijn ogen zich afspelen. Ik zou zeggen Ouders doe er wat aan. Jullie ouders zijn verantwoordelijk voor het gedrag en opvoeden!!
    Vanaf de zijlijn heb ik heel veel verborgen verloederd gedrag gezien. Dit moet stoppen. Begin bij de ouders.

    25 oktober 2011 10:56 redactie
  10. Ik was vorige week op vakantie met een leerkracht die tot drie keer aan toe gebeld werd door school en ouders. Gun leerkrachten hun vakantie om te beginnen…

    25 oktober 2011 10:56 redactie
  11. Nog een veel voorkomende oorzaak: afgunst, rivaliteit, ongenoegen met de leiding, enz. waaraan men werkelijk kapot gaat……

    25 oktober 2011 10:54 redactie
  12. Je kan de leraren en de kinderen gezond houden door te zorgen dat ze minder blootgesteld worden aan straling van mobiele telefoons, Wifi internet en straling van UMTS masten

    25 oktober 2011 10:54 redactie
  13. mijn vriend is melkveehouder, werkt ongeveer 80 tot 100 uur in de week, heeft nooit vakantie of weekend en begint bijna elke ochtend om half5 5 uur…
    dat is pas hard werken…

    25 oktober 2011 10:53 redactie
  14. Ik geef trainingen stressreductie aan personeel in het voortgezet onderwijs. Ik doe dat bij Ons Middelbaar Onderwijs in Noord-Brabant (37 scholen, 6700 personeelsleden). Daarmee vergroot ik de draagkracht. De effecten? Ze zijn bijzonder te noemen: beter slapen, beter luisterende leerlingen, minder snel geïrriteerd, minder vaak ziek etc.
    Ik geef over mijn training gastcolleges bij prof Vingerhoets aan de UvT.
    Kijk voor ervaringen van deelnemers eens op http://www.ontspanningstraining.nl/ervaringen_deelnemers.htm

    25 oktober 2011 10:52 Hans van Os
  15. Wij Nederlanders zijn anti-autoritair. Wij geven altijd de autoriteit de schuld. Als criminelen op een file knallen, krijgt de politie de schuld. Als m’n kind slechte punten haalt krijgt de leraar de schuld. Als de maatschappij weer respect krijgt voor de autoriteit zijn veel problemen van onderwijs en politie naar mijn mening opgelost.

    25 oktober 2011 10:51 Rob van den Broek
  16. Groepen zijn te groot, veel middelbare schoolkids hebben geen respect en zijn opgevoed op de BSO en hebben helemaal geen kader, je wordt als leerkracht afgerekend op resultaat zonder begrip voor de situatie en je moet veel te veel administratief NAwerk doen. Je wordt leerkracht omdat je met liefde en aandacht kennis wil overbrengen naar onze toekomst, maar we worden van bovenaf en onderaf gepusht to the limit.
    Laat de ouders opvoeden en niet de leerkrachten !

    25 oktober 2011 10:51 maria
  17. Even wat minder politiek correct. Ik ben niet van de PVV maar zag ook wel wat binnen de muren van het onderwijs. Misschien zijn de klassen te groot voor een internationaal gekend ongedisciplineerde en tamelijk respectloze Nederlandse jeugd die daardoor veel extra aandacht en tijd ‘vreet’? En zitten teveel leerlingen met te grote verschillen in achterstanden in dezelfde klas waardoor alles middelmatiger wordt? Ook zien we overheden en ouders die de begeleiding en opvoeding van de kinderen teveel aan de school overlaten.

    Overigens lijken ook de regelgeving en de bureaucratie een permanente bron van zorg. En slaagt de zeer zwaar ‘opgetuigde onderwijsmafia’ er heel goed in om almaar extra geld en taken naar zich toe te trekken. Met ook weer een permanente chaos en onvrede tot gevolg. Bovendien brengen de vele culturen naast leuke dingen ook extra problemen mee naar school. Je moet erg veel idealisme hebben om in deze context jarenlang met enthousiasme en energie te blijven functioneren.

    25 oktober 2011 10:51 Ricardo
  18. Dag Prem,

    Ik mis vaak een daadkrachtig management. Lesgeven is niet belangrijk, maar wel andere taken. We hebben steeds meer kinderen met indicaties. Hierdoor moet je ook nog maatschappelijkwerkster en psychiater zijn, waardoor je niet gewoon les kunt geven. Jonge mensen willen geen les meer geven, maar willen het liefst een management taak. Dat heeft namelijk veel meer status, schijnbaar.

    Groeten,

    Astrid

    25 oktober 2011 10:50 erna
  19. Mijn vrouw maakt meer uren per jaar dan een bouwvakker
    Het werk is ook zwaarder.
    Werk zelf in de bouw.
    Iedereen heeft wat te vertellen in de klas, behalve mijn vrouw
    Ga niet het onderwijs in zou ik zeggen

    25 oktober 2011 10:44 Gert
  20. Mijn man werkt zo’n 35 jaar in het basisonderwijs, hij vertrekt om 7.15 uur op de fiets naar zijn werk en komt rond 17.30 uur weer thuis. Hij is vrijdags meestal vrij. ‘s Avonds en in de weekends werkt hij stukken bij en bereid hij voor. In de vakanties start hij met opruimen, klassen afbouwen en bijslapen en voor de school weer begint heeft hij de week ervoor overleggen en opbouw van klassen (switchen en kasten verslepen e.d.). Hij werkt nog steeds met plezier, maar begint last te krijgen van de eisen die aan het onderwijs gesteld worden door de overheid, de maatschappij en vooral de ouders. Die laatsten eisen (!) van alles voor HUN KIND, en dreigen met het kind van school halen als dat niet (meteen) gebeurt. Ik vind het jammer voor het kind als het van zijn vriendjes en vriendinnetjes wordt weggehaald als de ouders hun zin niet krijgen. Samenwerken, solidariteit, medeleven, inleven, ik vind het regelmatig allemaal ver te zoeken op de basisschool, het verbaasd mij steeds meer dat mijn man met plezier naar school blijft gaan al die jaren.

    25 oktober 2011 10:44 Annemieke Owel
  21. Een leraar heeft het vooral in het begin erg lastig. Naast het geven van lessen moeten leraren veel lessen voorbereiden en veel dingen doen voor en na het geven van lessen. Daar zou je de grootste klap kunnen maken door bijvoorbeeld lesmateriaal uit te wisselen, powerpointpresentaties online en toegankelijk maken voor alle docenten van hetzelfde vakgebied.

    25 oktober 2011 10:43 niels bosman
  22. leraren worden overbelast door alle extra taken die er gedaan moeten worden. lesgeven is een onderdeel van het geheel geworden. de meeste leraren willen alleen voor de klas en niet dat gedoe erom heen

    25 oktober 2011 10:42 redactie
  23. @ Jan Bakker: ik denk dat er een essentieel verschil is tussen een basisschool in Annaparochie of een VMBO in Amsterdam-Oost.

    Net zoals het welzijnswerk versjachert is door de neoliberale prestatie- en productiecultuur, is dat ook het geval met het onderwijs. Je weet wel: de managementcultuur met statistieken, prestatieafspraken en dergelijke. De werkers van de werkvloer moeten het initiatief terug krijgen.

    Onderwijs is – naast de opvoeding thuis – één van de basispijlers om goed in de samenleving terecht te komen. Dat is te kostbaar om kapot te laten gaan. Daarom RESPECT voor de ondewijzers / onderwijzeressen en de leraren / leraressen!

    25 oktober 2011 10:41 Sebastiaan
  24. Hallo Prem,

    Een groot probleem bij elke vorm van onderwijs is:

    Sommige mensen hebben van nature een overwicht en andere hebben dit niet.

    Je kunt met nog zulk mooie cijfers slagen, je diploma halen om les te geven, dit geeft nog niet aan dat je een groep leerlingen kunt lesgeven.

    We kennen allemaal die ene leraar die weg gepest is, of waar het een puinhoop is in de klas.

    Dit zijn de voorbeelden van hoe het niet moet. Een leraar moet er zijn voor de leerlingen en niet andersom.

    De leraren moeten kritisch zijn naar zichzelf of ze wel voor een klas kunnen staan om iets over te brengen. Als je een klas niet kunt boeien moet je er niet gaan staan

    Beloon beter dan krijg je ook betere leraren/onderwijzers. We leven tenslotte in een consumtie maatschappij.

    Met vriendelijke groet,

    Rik

    25 oktober 2011 10:40 redactie
  25. Chaos, ieder kind iedere ouder moet individueel benaderd worden. Waar is de orde, de rust en regelmaat. Ik als ouder krijg al stress van de chaos. Zoveel veel kinderen zoveel ouders structuur is nodig.

    25 oktober 2011 10:38 Jan
  26. Met gemiddeld 13 (!!) weken vakantie, 65 officiele verlofdagen per jaar, waar de normale werknemer het met hooguit 30 moet doen, tijd zat om uit te rusten lijkt me

    bovendien, in mijn woonwijk wonen ngal wat leerkrachten en onderwijzers. Als ik zelf eens een dag vrij ben, zie ik ze steevast om half vier-vier uur thuiskomen. Als deze lieden 8 uur per dag werken, hadden ze dus, inclusief de pauzes s´´morgens al om half zeven moeten beginnen, de tijd dat ik naar mijn werk moet, maar de gordijnen zitten dan echt nog dicht hoor!
    Het valt allemaal wel wat mee, lijkt me!

    Jan Bakker
    Sint annaparochie

    25 oktober 2011 10:13 jan bakker
  27. De werkdruk in het onderwijs is te groot.
    Er komen steeds meer leerlingen met leerachtetstanden en/of sociaal- emotionele problematiek.
    Nederlands is vaak niet meer de taal die thuis gesproken wordt. Veel kinderen komen uit gebroken gezinnen. Veel ouders hebben nauwelijks tijd hun kinderen op te voeden, of laten dat aan school over.
    Al deze leerlingen moeten bij elkaar in een groep. Om de leerling de juiste zorg te bieden, wordt een handelingsplan opgesteld.
    De leerkracht mag al die leerlingen zorg op maat bieden.
    De groepen zijn te groot en het aantal lessen is te hoog.
    Ik vind het niet vreemd dat er zoveel burn-out voorkomt.

    25 oktober 2011 09:37 Wil Dijkshoorn
  28. Een van de belangrijkste oorzaken van burnout is een te hoge werkdruk voor een langdurige periode. Er is ergo maar 1 goede snelle werkzame oplossing mogelijk –> werkdruk verlagen
    (ja ik weet in tijden van bezuinigingen is dat een lastige)

    groet,
    Robert

    25 oktober 2011 09:05 Robert

Plaats een reactie